Номер 1, страница 45 - гдз по белорусской литературе 9 класс учебник Праскаловіч, Рагойша

1. Чым адметная біяграфія Яна Баршчэўскага?

1.Ян Баршчэўскі нарадзіўся ў фальварку Мурагі каля возера Нешчарда (цяпер Расонскі раён Віцебскай вобласці) у сям'і дробных шляхціцаў. Яго выдатныя здольнасці да мастацкага слова выявіліся яшчэ падчас вучобы ў Полацкім езуіцкім калегіуме (з 1812 года стаў акадэміяй).

Тут ён актыўна ўдзельнічаў у тэатральных пастаноўках, пісаў вершы. Таленавіты юнак марыў паступіць у Віленскі ўніверсітэт, але ў сям'і сродкаў на вучобу сына не хапіла.

Ён зарабляў на жыццё, працуючы хатнім настаўнікам, гувернёрам. З дапамогай сваякоў перабраўся ў Пецярбург, дзе было ўсё ж намнога больш магчымасцей у плане развіцця здольнасцей, і ў плане заробку.

Даваў урокі лацінскай і грэчаскай моў, якія з'яўляліся ў той час асновай класічнай адукацыі.

Працаваў чыноўнікам у міністэрстве, што займалася падрыхтоўкай марскіх падарожжаў, і гэта дало яму магчымасць наведаць шмат замежных краін.

Вакол пісьменніка ў Пецярбургу групавалася здольная ўніверсітэцкая моладзь. У іх асяродку Ян Баршчэўскі вылучаўся энергіяй, ініцыятывай. Менавіта ён заснаваў гурток беларуска-польскіх пісьменнікаў і выдаваў альманах «Незабудка» (1840—1844), дзе друкаваў і свае творы.

Апошнія гады свайго жыцця Я. Баршчэўскі правёў ва Украіне, у Цуднаве (цяпер горад Чудніў Жытомірскай вобласці). Там жа пісьменнік памёр і пахаваны.

1. Біяграфія Яна Баршчэўскага адметная тым, што ён, выхадзец са збяднелай шляхты Полаччыны, стаў адным з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры.

Яго жыццёвы шлях — гэта прыклад таго, як чалавек з глыбінкі, дзякуючы таленту і выдатнай адукацыі, атрыманай у Полацкім езуіцкім калегіуме, здолеў дасягнуць прызнання ў сталічных літаратурных колах Санкт-Пецярбурга.

Асаблівасць яго біяграфіі заключаецца ў мэтанакіраваным збіранні і літаратурнай апрацоўцы беларускага фальклору. Працуючы настаўнікам і вандруючы па беларускіх землях, ён запісваў народныя паданні і легенды, якія ляглі ў аснову яго галоўнага твора — «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях».

Ян Баршчэўскі з'яўляецца прыкладам творцы культурнага памежжа. Хоць ён пісаў пераважна на польскай мове (мове адукаваных слаёў таго часу), яго творчасць цалкам прысвечана Беларусі. Ён упершыню паказаў беларускі народ, яго вераванні і міфалогію як самастойную і багатую культурную з'яву, адкрыўшы Беларусь для шырокага чытача.