Номер 8, страница 81 - гдз по белорусской литературе 9 класс учебник Праскаловіч, Рагойша

8. Па якой прычыне п'еса «Пінская шляхта» не трапіла ў свой час у друк і на сцэну? Чаму камедыя ў нашы дні не сыходзіць са сцэн беларускіх тэатраў? У чым актуальнасць твора?

8.У 1866 годзе была напісана п'еса: праз пяць гадоў пасля адмены прыгоннага права, праз два гады пасля жорсткага падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў, асноўнай рухальнай сілай якога была шляхта. Адмена прыгоннага права прывяла да рэзкага павелічэння класа царскіх чыноўнікаў. І ўсіх іх патрэбна было ўтрымліваць у асноўным хлебаробскай працай.

Фарс-вадэвіль Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча «Пінская шляхта» вось ужо сто гадоў не сыходзіць са сцэны шэрага беларускіх тэатраў. Асаблівым поспехам карыстаецца яго ўвасабленне рэжысёрам Мікалаем Пінігіным на сцэне Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. У пастаноўцы гэтага беларускага рэжысёра спектакль у перакладзе на польскую мову ішоў і на варшаўскай сцэне.

8. П'еса Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча «Пінская шляхта», напісаная ў 1866 годзе, доўгі час была забаронена царскай цэнзурай і не трапіла ні ў друк, ні на сцэну. Асноўныя прычыны забароны — вострая сацыяльная сатыра на судовую сістэму Расійскай імперыі, бюракратызм і хабарніцтва, увасобленыя ў вобразе станавога прыстава Кручкова. Акрамя таго, твор быў напісаны на беларускай мове (мясцовай «пінчуцкай» гаворцы), што ў перыяд узмацнення русіфікацыі пасля паўстання 1863–1864 гадоў лічылася непрымальным.

У нашы дні камедыя не сыходзіць са сцэн, бо застаецца актуальнай. Аўтар па-майстэрску высмейвае вечныя чалавечыя заганы: фанабэрыстасць і невуцтва дробнай шляхты, якая ганарыцца сваім паходжаннем, але пры гэтым лёгка становіцца ахвярай маніпуляцый. Гледачы і сёння пазнаюць у персанажах тыповыя рысы — сквапнасць, жаданне ўзвысіцца над іншымі, падхалімства перад уладай.

Актуальнасць твора заключаецца ў яго сатырычным паказе карупцыі і абсурднасці бюракратычнай машыны, дзе закон служыць не справядлівасці, а асабістаму ўзбагачэнню чыноўнікаў. Праблемы несправядлівага суда, маніпулявання людзьмі і злоўжывання ўладай, на жаль, не страцілі сваёй вастрыні і ў сучасным свеце. Жывая народная мова, яскравыя камічныя характары і дынамічны сюжэт робяць п'есу прывабнай для тэатральных пастановак і любімай гледачамі.