Номер 5, страница 145 - гдз по белорусской литературе 11 класс учебник Мельнікава, Ішчанка

5. Карыстаючыся планам, змешчаным на форзацы, падрыхтуйце разгорнуты адказ на пытанне пра значэнне творчасці Р. Барадуліна для фарміравання нацыянальнай самасвядомасці беларусаў.

5.Яшчэ студэнтам Р. Барадулін быў прыняты ў Саюз пісьменнікаў. У 1959 годзе ён скончыў універсітэт і застаўся жыць у Мінску. Спачатку працаваў літкансультантам аддзела культуры ў рэдакцыі газеты «Советская Белоруссия», пазней — у рэдакцыях часопісаў «Бярозка», «Беларусь», «Полымя». Гэта праца была звязана з камандзіроўкамі на прадпрыемствы, у гаспадаркі. Даводзілася многа бываць у іншых рэспубліках СССР, сустракацца з цікавымі людзьмі, калегамі па літаратурнай творчасці.

Сапраўднымі падзеямі ў беларускай літаратуры сталі кнігі Р. Барадуліна «Нагбом» (1963), «Неруш» (1966), «Свята пчалы» (1975), «Вечалле» (1980), «Амплітуда смеласці» (1983), «Маўчанне перуна» (1986), «Самота паломніцтва» (1990), «Міласэрнасць плахі» (1992), «Аратай, які пасвіць аблокі» (1995), «Руны Перуновы» (2006), «Вушацкі словазбор Рыгора Барадуліна» (2013).

Творы Р. Барадуліна апошніх дзесяцігоддзяў вызначаюцца багаццем зрокавых, гукавых, канкрэтна-пачуццёвых асацыяцый, метафар, сугуччаў. Тэма Бацькаўшчыны, асэнсаванне гістарычнага шляху Беларусі, над якой пранёсся знішчальны шквал Чарнобыля, рысы беларускага нацыянальнага характару і іх сувязь з культурна-гераічным і асветніцкім мінулым і іншыя праблемы сучаснасці, будучыні, жыццядзейнасці нацыі — усё гэта глыбока і таленавіта асэнсоўваецца ў паэзіі Р. Барадуліна. Ён вядомы і як арыгінальны дзіцячы пісьменнік, і як аўтар гумарыстычных і сатырычных твораў, і як перакладчык на родную мову такіх знакамітых мастакоў слова, як Ян Райніс, Іван Драч, Амар Хаям, Уільям Шэкспір, Адам Міцкевіч, Сяргей Ясенін, Расул Гамзатаў і інш. Многія вершы Р. Барадуліна пакладзены на музыку. Яго творы перакладзены больш як на трыццаць моў розных народаў свету.

Рыгор Барадулін быў актыўным грамадскім дзеячам. У розныя гады пабываў у многіх краінах свету, прымаў удзел у рабоце ХХХІХ сесіі Генеральнай Асамблеі ААН, выбіраўся ў прэзідыум праўлення Саюза пісьменнікаў Беларусі. У 1992 годзе яму было прысуджана ганаровае званне народнага паэта Беларусі. Яго актыўная рознабаковая пісьменніцкая і грамадская праца адзначана ордэнамі Дружбы народаў, «Знак Пашаны», медалём Ф. Скарыны і іншымі ўзнагародамі. Свой пісьменніцкі і грамадзянскі абавязак Р. Барадулін бачыў у тым, каб дапамагчы людзям знайсці згоду паміж сабой, каб яго народ жыў шчасліва, а любая Беларусь была прыгожым і адметным краем у гарманічна ўпарадкаваным свеце.

5. Творчасць Рыгора Барадуліна, народнага паэта Беларусі, мае выключнае значэнне для фарміравання нацыянальнай самасвядомасці беларусаў. Яго паэзія, глыбока ўкаранёная ў родную глебу, стала сапраўдным люстэркам душы народа, яго гісторыі, мовы і духоўных пошукаў.

Па-першае, Р. Барадулін сцвярджаў непарыўную сувязь чалавека з яго малой радзімай і ўсёй Беларуссю. Ушаччына ў яго творах паўстае як цэнтр сусвету, крыніца натхнення і жыццёвай сілы. Праз любоў да роднага кутка паэт выхоўваў любоў і павагу да ўсёй Айчыны, яе мінулага і сучаснага. Яго вершы, прысвечаныя гістарычным падзеям і выдатным асобам, абуджалі гістарычную памяць, вучылі ганарыцца сваімі продкамі і сваёй краінай.

Па-другое, паэт паказаў невычэрпнае багацце і прыгажосць беларускай мовы. Ён віртуозна выкарыстоўваў увесь лексічны скарб народа: ад літаратурных нормаў да сакавітых дыялектызмаў і фразеалагізмаў. Чэрпаючы натхненне ў фальклоры, Р. Барадулін напоўніў сваю паэзію народнай мудрасцю і меладычнасцю. Ён даказаў, што беларуская мова здольная перадаваць самыя тонкія адценні чалавечых пачуццяў і глыбокія філасофскія думкі, тым самым узнімаючы яе прэстыж і сцвярджаючы яе як аснову нацыянальнай ідэнтычнасці.

Па-трэцяе, творчасць Р. Барадуліна мае глыбокае духоўнае вымярэнне. У яго пазнейшай лірыцы моцна гучаць хрысціянскія матывы, адбываецца асэнсаванне вечных каштоўнасцей дабра, міласэрнасці і веры. Яго зборнік духоўнай паэзіі «Ксты» стаў значнай падзеяй у культурным жыцці краіны, спрыяючы вяртанню народа да сваіх духоўных вытокаў. Зварот да Бога праз роднае слова дапамагаў умацаванню не толькі рэлігійнай, але і нацыянальнай свядомасці.

Такім чынам, Рыгор Барадулін сваёй творчасцю выхаваў не адно пакаленне беларусаў, для якіх паняцці Радзіма, родная мова і нацыянальная годнасць сталі найвышэйшымі каштоўнасцямі. Яго паэтычнае слова і сёння застаецца магутным фактарам яднання нацыі і ўмацавання яе самасвядомасці.