номер 13, страница 13, часть 1 - гдз по Літаратурнаму чытанню 4 класс учебник Жуковіч, Праскаловіч

За асінкай, за вярбою
Восень — рыжаю лісой.
Пахне жытам і раллёю
Перад новаю сяўбой.

1. Па якіх прыкметах можна сцвярджаць, што паэт апісвае жнівень? Прывядзіце ў доказ адпаведныя радкі з верша.

2. Апішыце словамі карціны, якія ўзніклі ў вашым уяўленні падчас чытання верша.

3. Адшукайце ў творы і прачытайце радкі, у якіх прадмет ці з'ява параўноўваюцца з іншымі прадметамі.

4. Якія дзеясловы, ужытыя ў пераносным значэнні, ажыўляюць жнівеньскую прыроду? Знайдзіце іх.

5. Уважліва разгледзьце фотаздымкі да верша. З якімі радкамі з твора яны сугучны? Знайдзіце і прачытайце іх.

6. Падумайце, з якім настроем і інтанацыяй патрэбна чытаць гэты верш. Якія словы трэба вылучыць голасам? Дзе зрабіць паўзы? Прачытайце верш выразна.

Народнае свята «Дажынкі» ў старажытнасці прысвячалася заканчэнню жніва.

Зараз свята «Дажынкі» адзначаюць як свята ўраджаю. У кожным раёне і вобласці нашай Радзімы ўзнагароджваюць хлебаробаў за іх нялёгкую працу. Найлепшых аграрыяў краіны ў пачатку студзеня кожнага года ўрачыста ўшаноўваюць у Палацы Незалежнасці ў Мінску.

Частка 1, с. 13

1. Па якіх прыкметах можна свярджаць, што паэт апісвае жнівень? Прывядзіце ў доказ адпаведныя радкі з верша.

Жнівень белыя палотны
Рассцілае над зямлей.
У тумане на балоце
Пратрубілі журавы.

Гай стаіць у пазалоце,
Парыжэлі паплавы.

Над лясамі, над лугамі
Праплыве гусіны клін.

Многа яблык і арэхаў,
Многа ягад і грыбоў.

Сціхлі на палях камбайны —
Загудзелі трактары.

2. Апішыце словамі карціны, якія ўзніклі ў вашым уяўленні падчас чытання верша.

Я уяўляю спачатку балота, над якім сцелецца густы туман. А там
у тумане ледзьве відаць выявы журавоў.

Лес і трава парыжэлі, лісце пакрылася пазалотай — дрэвы накінулі
прыгожы жоўты ўбор.

Над лясамі і над лугамі у небе ляцяць гусі у вырай.
На палях з'явіліся трактары, што пашуць зямлю, рыхтуюць яе да зімы.

3. Адшукайце ў творы і прачытайце радкі, у якіх прадмет ці з'ява параўноўваюцца з іншымі прадметамі.

Жнівень белыя палотны
Рассцілае над зямлей.

Гай стаіць у пазалоце,
Парыжэлі паплавы.

На хмурынцы гром паехаў
Міма сосен і дубоў.

За асінкай, за вярбою
Восень рыжаю лісой.

4. Якія дзеясловы, ужытыя ў пераносным значэнні, ажыўляюць жнівеньскую прыроду? Знайдзіце іх.

Жнівень белыя палотны
Рассцілае над зямлей.

Гай стаіць у пазалоце,
Парыжэлі паплавы.

На хмурынцы гром паехаў
Міма сосен і дубоў.

5. Уважліва разгледзьце фотаздымкі да верша. З якімі радкамі з твора яны сугучны? Знайдзіце і прачытайце іх.

Да першага малюнка падыходзяць радкі:

Год багаты, умалотны.
Пахне жытам і раллей

Да другога малюнка падыходзяць радкі:

Пазбіраюць людзі дбайна
Лета шчодрыя дары.

За асінкай, за вярбою
Восень рыжаю лісой.
Пахне жытам і раллею
Перад новаю сяўбой.

6. Падумайце, з якім настроем і інтанацыяй патрэбна чытаць гэты верш. Якія словы трэба выдзеліць голасам? Дзе зрабіць паўзы? Прачытайце верш выразна.

Год багаты,
умалотны.
Пахне жытам і раллей.
Жнівень белыя палотны
Рассцілае над зямлей.
У тумане на балоце
Пратрубілі журавы.
Гай стаіць у пазалоце.
Парыжэлі паплавы.
Над лясамі,
над лугамі
Праплыве гусіны клін.
Не змываецца дажджамі
Чырвань яркая з калін.
На хмурынцы гром паехаў
Міма сосен і дубоў.
Многа яблык і арэхаў,
Многа ягад і грыбоў.

Пазбіраюць людзі дбайна
Лета шчодрыя дары.
Сціхлі на палях камбайны
Загудзелі трактары.
За асінкай,
за вярбою
Восень рыжаю лісой.
Пахне жытам і раллею
Перад новаю сяўбой.

(Выдзеленыя словы трэба выдзеліць голаса. Тэкст чытаць павольна, з ціхай радасцю, у канцы дабавіць крыху суму і лёгкай самоты).

Народнае свята «Дажынкі» у старажынасці прысвячалася заканчэнню жніва. Зараз свята «Дажынкі» адзначаюць як свята раджаю. У кожным раёне і вобласці нашай Радзімы ўзнагароджваюць хлебаробаў за іх нялёгкую працу. Найлепшых аграрыяў краіны ў пачатку студзеня кожнага года ўрачыста ўшаноўваюць у Палацы Незалежнасці ў Мінску.

1. Паэт апісвае жнівень, таму што пасля збору ўраджаю пахне жытам і раллёю, а зямлю рыхтуюць да новай сяўбы. Доказам з'яўляюцца радкі з верша: «Пахне жытам і раллёю / Перад новаю сяўбой».

2. Пры чытанні верша ўяўляецца карціна ранняй восені. За дрэвамі віднеецца лес, які пачынае мяняць колер на залаціста-рыжы, як футра лісы. Побач раскінулася поле пасля жніва, у паветры стаіць водар збожжа і ўзаранай зямлі. Адчуваецца спакой і завяршэнне цяжкай працы.

3. Радкі, у якіх ёсць параўнанне: «Восень — рыжаю лісой». Восень параўноўваецца з рыжай лісой.

4. У гэтым урыўку няма дзеясловаў, ужытых у пераносным значэнні, якія ажыўляюць прыроду. Адзіны дзеяслоў «пахне» ўжыты ў прамым значэнні.

5. Фотаздымак з полем жыта сугучны з радкамі: «Пахне жытам і раллёю / Перад новаю сяўбой».

6. Верш трэба чытаць са спакойным, задуменным, лірычным настроем. Інтанацыя павінна быць плаўнай. Голасам варта вылучыць словы: «Восень», «рыжаю лісой», «жытам», «раллёю». Кароткія паўзы трэба рабіць у канцы кожнага радка, а больш доўгую — пасля другога радка, у канцы сказа.