номер 51, страница 51, часть 1 - гдз по Літаратурнаму чытанню 4 класс учебник Жуковіч, Праскаловіч

не дае. Пачалі яны церабіць дарогу ды масціць грэблі. Але дзе там: чым далей, тым лес гусцее, а ў ім такія нетры, што і выбрацца нельга.

Вось і кажа большы брат:

— Застануся я тут, не магу выбрацца з лесу.

І застаюся ён сярод таго лесу. І назвалі яго і дзяцей яго палешукамі.

Малодшы ж брат настойліва працярэбліваў дарогу, масціў грэблі, клаў кладкі і ехаў усё далей. Можа, і цяпер на Палессі яшчэ ёсць тыя прасекі ды грэблі, што нарабіў той упарты чалавек. Ці доўга яны ехалі на сваім возе, як убачылі, што лес пачаў радзець, пачалі трапляцца прагаліны, палянкі ды палі; яны спынініліся там і сталі разрабляць поле. Затым-то і назваліся яны палевікамі.

Потым размножыліся і палешукі, і палевікі, занялі пусты лес дый пачалі жыць адны каля другіх побач...

1. Якімі якасцямі вызначалася сям’я ў пачатку легенды? Прачытайце адпаведныя радкі.

2. Дзякуючы каму ўсе члены сям’і жылі некаторы час мірна і ў дастатку?

3. Што стала прычынамі разладу ў гэтай сям’і?

4. Знайдзіце і прачытайце ў легендзе радкі, дзе апавядаецца, як з’явіліся ў жыцці людзей колы і пліты.

5. Пра што вы даведаліся з прачытанай легенды? Назавіце нумар выбранага адказу.

1) Як у даўнія часы жылі нашы продкі і вялі сваю гаспадарку.

Частка 1, с. 51

1. Якімі якасцямі вызначалася сям'я ў пачатку легенды? Прачытайце адпаведныя радкі.

Суседзі жылі далека і рэдка рабілі ім шкоду, бо баяліся ўдалых хлопцаў. Жылі тыя разам і слухалі старога бацьку, а ён, ужо сівенькі, бы лунь, сядзеў сабе ў кажушку ды камандаваў. І быў у іх лад, і ўсім было добра. Хлопцы ўсе пажаніліся і мелі шмат дзяцей, але ўсе слухаліся старога, і кожны рабіў сваю справу.

2. Дзякуючы каму ўсе члены сям'і жылі некаторы час мірна і ў дастатку?

Усе члены сям'і жылі некаторы час мірна і ў дастатку дзякуючы старэнькаму бацьку.

3. Што стала прычынамі разладу ў гэтай сям'і?

Толькі вось памёр стары бацька, і пачалі жанкі сварыцца паміж сабою ды падбухторваць сваіх гаспадароў: дзяліцца ды дзяліцца. Пачалі браты дзяліцца.

4. Знайдзіце і прачытайце ў легендзе радкі, дзе апавядаецца, як з'явіліся ў жыцці людзей колы і плыты.

Працяглі трохі валы дый сталі, не могуць цягнуць сані па пяску. Вось большы брат давай падкладваць упоперак пад палазы круглыя калодкі. Коцяцца калодкі, і сані паўзуць уперад.

Надакучыла меншаму брату падкладваць калодкі пад палазы, вось ён і кажа:

— Давай, братка, зробім такую прыладу, каб калодкі заўсёды круціліся пад палазамі, ды зрабілі яны колы.

Лёгка пацяглі валы, так што яшчэ браты самі селі на воз. Едуць яны, едуць і пад'язджаюць да вялікай рочкі. Шукалі, шукалі, нідзе не знайшлі плыткага месца, каб пераехаць уброд. А тут усхадзілася вялікая бура. Лес раве, бы звер. Вецер ломіць дзераўлякі дый кідае на зямлю і ў раку. Плыве па вадзе дзерава, бы плыты.

Зірнуў на тое малодшы брат ды і здагадаўся, як перабрацца цераз раку. Вось давай яны з братам лавіць на рацэ дзерава, звязваць яго разам і рабіць плыт.

Сунялася бура, падагналі яны той плыт шчыльна да берага, запрэглі валоў і ўзвезлі воз на плыт. Стаяць на плыце, кіруюць доўгімі жэрдкамі, а плыт сам і плыве з вадою.

5. Пра што вы даведаліся з прачытанай легенды? Назавіце нумар выбранага адказу.

• 1) Як у даўнія часы жылі нашы продкі і вялі сваю гаспадарку.
• 2) Якімі былі людзі, іх побыт і прырода ў старажытныя часы.
• 3) Як пасяляліся людзі ў палескім краі.
• 4) Адкуль узнікла назва Палессе.

6. Як з'явіліся на нашай зямлі палешукі і палевікі? Падмацуйце адказ адпаведнымі радкамі з тэксту.

Паехалі браты далей і забраліся ў такі лес, што і канца яму нямашака. Не могуць далей ехаць — лес не дае. Пачалі яны церабіць дарогу ды масціць грэблі. Але дзе там: чым далей, тым лес гусцее, а ў ім такія нетры, што і выбрацца нельга.

Вось і кажа большы брат:

Большы брат: Застануся я тут, не магу выбрацца з лесу.

І застаўся ён сярод таго лесу. І назвалі яго і дзяцей яго палешукамі.

Малодшы ж брат настойліва працярэбліваў дарогу, масціў грэблі, клаўкладкі і ехаў усё далей. Можа, і цяпер на Палессі яшчэ ёсць тыя прасекі ды граблі, што нарабіў той упарты чалавек. Ці доўга яны ехалі на сваім возе, як убачылі, што лес пачаў радзець, пачалі трапляцца прагаліны, палянкі ды палі; яны спыніліся там і сталі разрабляць поле. Затым-то і назваліся яны палевікамі.

7. Што дапамагло двум малодшым братам і іх сем'ям выжыць у складаных умовах?

Двум малодшым братам і іх сем'ям выжыць у складаных умовах дапамаглі настойлівасць, падтрымка адзін аднаго, працавітасць, імкненне дасягнуць поспеху.

8. Якія якасці характару варта пераняць у двух малодшых братоў і вам? Патлумачце сваё меркаванне.

У двух малодшых братоў варта пераняць працавітасць, настойлівасць, уменне не здавацца перад цяжкасцямі, уменне падтрымаць адзін аднаго, дабрыня і павага а тых, хто побач.