номер 78, страница 78, часть 1 - гдз по Літаратурнаму чытанню 4 класс учебник Жуковіч, Праскаловіч

трывуюшчасцю. Да трыццаці метраў у вышыню, звыш трынаццаці метраў ушыркі (лепш казаць — у вонкавым дыяметры, бо круглая). Самае ж унушальнае — таўшчыня сцен, аж два з паловаю метры. Паспрабуй прабіць хоць ядрамі, хоць снарадамі!

Яшчэ аднаму дзівішся, наведаўшыся сюды ўпершыню: колеру гэтых самых сцен. З падручнікаў ды з мастацкай літаратуры вежу Камянецкую ведаеш як вежу Белую. І на табе! Яна на бурых камянях, а ўся — з чырвона-карычневай цэглы. Праўда, са слядамі пабелкі, але што з таго! Ну, захацеў нехта пабяліць помнік, прыстасаваць да назвы... Пісьменнік і гісторык Уладзімір Караткевіч чалавека таго лічыў за нéвука і тлумачыў: калісьці ў дрымучых лясах за дзясяткі вёрст адсюль стаяла іншая вартавая вежа — драўляная, складзеная з абчасаных (белых) бярвёнаў. Вось нібыта яна дала назву і Камянецкай вежы, і яшчэ адной славутасці зямлі беларускай — Белавежскай пушчы.

Як бы там ні было, а паэты ды іншыя рамантыкі не адмовяцца ад прыгожага слова: Белая вежа...

Ах, ужо гэта вежа! Не адарвацца, не адвесці вачэй...

1. У якім стагоддзі пачалі будавацца старажытны Камянец і вежа?

2. Раскажыце гісторыю пра паходжанне назвы Камянец, якую апавядае пісьменнік. Выкарыстайце апорныя спалучэнні слоў і сказы: вялізны валун, жыў цар-змей, змяіная галава, шый абутак ды вопратку, на вочы не паказвайся, трымаць у сакрэце, шые ўсю ноч,

Частка 1, с. 78

1.У якім стагоддзі пачалі будавацца старажытны Камянец і вежа?

Горад і вежа будаваліся адначасова, у другой палове XIII стагоддзя.

2.Раскажыце гісторыю пра паходжанне назвы Камянец, якую апавядае пісьменнік. Выкарыстайце апорныя спалучэнні слоў і сказы: вялізны валун, жыў цар-змей, змяіная галава, шыў абутак ды вопратку, на вочы не паказваўся, трымаць у сакрэце, шые ўсю ноч, спрабаваў зазірнуць, адразу ж камянеў, моцна закахаўся, забіў Пярун, бушавала неба, пахавалі цела, жытло развалілася, стала камяністаю зямля.

Есць на камянецкай зямлі вялізны валун з адмысловымі вокнамі і дзвярыма, за якімі даўным-даўно жыў цар-змей. Галаву ён меў змяіную, а ў астатнім быў звычайны, як мы, і справу рабіў звычайную, патрэбную людзям, — шыў абутак ды вопратку. Толькі на вочы нікому не паказваўся, каб нікога не палохаць і каб трымаць у сакрэце сваё незвычайнае умельства. Запаліць свечку або лучыну і шые ўсю ноч, а хто надта цікаўны або зайздросны спрабаваў зазірнуць у асветленае акенца, той адразу ж камянеў.

Ды потым цар-змей сам пачаў выходзіць на людзі, бо моцна закахаўся ў красуню Алесю. Каханне і давяло яго да згубы: забіў яго Пярун. Прычым бушавала неба доўга-доўга, пакуль жыхары не пахавалі цела забітага побач з хацінай-валуном. Тое жытло з цягам часу развалілася, рассыпалася, камяней навокал пабольшала, ацвярдзела, стала камяністаю нават зямля.

1. Старажытны Камянец і вежа пачалі будавацца ў XIII стагоддзі.

2. Паводле легенды, на месцы горада некалі ляжаў вялізны валун. У ім жыў цар-змей, які быў цудоўным майстрам: ён шыў абутак ды вопратку для мясцовых жыхароў. Галоўнай умовай было тое, што ён на вочы не паказваўся, і людзі павінны былі трымаць у сакрэце, хто ж для іх працуе. Пакінуўшы ўвечары на камені замову, раніцай яны знаходзілі гатовыя вырабы, такія прыгожыя, што нельга было не адвясці вачэй. Аднойчы цікаўная дзяўчына падгледзела, як з валуна паказалася змяіная галава і пачала працу. Яна ўбачыла, хто шые ўсю ноч. За парушэнне таямніцы цар-змей ператварыў яе ў камень, а сам знік. А паселішча, што ўзнікла на гэтым месцы, назвалі Камянцом.