номер 42, страница 42, часть 2 - гдз по Літаратурнаму чытанню 4 класс учебник Жуковіч, Праскаловіч

Памералі, дык у бацькі шыя ўдвая патаўсцела, а ў сына ўдвая патанчэла. Дзівіцца сын:

— Чаму гэта так?

— Бо ты еў крадзенага вала, — кажа бацька.

— Дык жа і ты крадзенага еў!

— Не, я заплаціў за вала гаспадару і еў, як свайго. Таму я і пасыцеў. А ты як сядзеш за стол, дык страх адразу на шыю — скок і душыць! Праз гэта яна і худзее. Ад крадзенага, брат, не насыцееш!

1. Паразаважайце, чаму бацька вырашыў дапамагчы сваім сынам у выбары сталага занятку.

2. Як ён аднёсся да выбару старэйшага сына? Пра што гэта гаворыць?

3. Знайдзіце эпізод, які адпавядае малюнку. Прачытайце яго па асобах. Аб чым сведчыць размова бацькі з сынам?

4. Ці пагадзіўся бацька з выбарам меншага сына — красці чужое? Чаму?

5. Чаму бацька тайком ад сына заплаціў гаспадару за вала?

6. Як меншы сын, абраўшы «лёгкую работу», адчуваў сябе кожны дзень? Знайдзіце і зачытайце адказ у тэксце.

7. Складзіце план казкі і перакажыце яе блізка да тэксту.

Чаму можна павучыцца ў герояў казкі «Ад крадзенага не насыцееш»? Чаму нельга браць чужое, красці?

Ч. 2, стар. 42 Пытанні пасля казкі

1. Паразважайце, чаму бацька вырашыў дапамагчы сваім сынам у выбары сталага занятку.

Бацька вырашыў дапамагчы сваім сынам у выбары сталага занятку, таму што хацеў паглядзець, хто на што здатны і хто якой карыснай справай будзе займацца.

2. Як ён аднёсся да выбару старэйшага сына? Аб чым гэта сведчыць?

Выбар старэйшага сына бацька падтрымаў. Гэта сведчыць аб тым, што ён яму давярае. Сын выбраў карысную справу.

Ч. 2, стар. 42

3. Знайдзіце эпізод, які адпавядае малюнку. Прачытайце яго па асобах. Аб чым сведчыць размова бацькі з сынам?

Эпізод з тэксту:

Падышлі да другой вёскі. Старэйшы сын паглядзеў туды-сюды: не відаць кузні ў гэтай вёсцы. Вось ён і кажа да бацькі:

Старэйшы сын: А чаму б і тут кузню не паставіць? Я мог бы за каваля застацца. Мне гэта работа падабаецца.
А почему бы и здесь кузню не поставить? Я мог бы остаться кузнецом. Мне эта работа нравится.

Бацька зарадаваўся: знайшоў, думае, большы сын сабе спосаб да жыцця!

Бацька: Добра, — кажа, — будзь кавалём у гэтай вёсцы.
Ладно, — говорит, — будь кузнецом в этой деревне.

Паставіў ён сыну кузню, той і пачаў кавальскаю справаю займацца. Людзі яго хваляць, і сам ён сваёю работаю задаволены.

А меншы сын, колькі ні ходзіць, — ніяк не можа работу па густу выбраць.

Ідзе ён аднаго разу з бацькам каля лугу. Бачыць — пасецца на лузе вол. А вёска далекавата, і пастуха не відаць.

Меншы сын: Ці не пачаць мне, бацька, валоў красці? — кажа сын. — Работа гэта лёгкая, і кожны дзень з мясам буду. Растаўсцею і сам, як вол.
Не начать ли мне, отец, волов воровать? — говорит сын. — Работа эта легкая, и каждый день буду с мясом. Растолстею и сам, как вол.

Бацька: Крадзь, — кажа бацька. — На тое ж я цябе і ваджу, каб ты сабе які сталы занятак выбраў.
Воруй, — говорит отец. — На то я тебя и вожу, чтобы ты себе выбрал какое-нибудь постоянное занятие.

Гэта размова сведчыць аб тым, што малодшы сын шукае самую лёгкую работу. Ён не разумеў, чаму бацька так лёгка згодзіцца на яго пагрозлівы план.

4. Ці пагадзіўся бацька з выбарам меншага сына — красці чужое? Чаму?

Бацька пагадзіўся з выбарам меншага сына — красці чужое. Зрабіў ён гэта для таго, каб правучыць сына, што так рабіць нельга.

5. Чаму бацька тайком ад сына заплаціў гаспадару за вала?

Бацька тайком ад сына заплаціў гаспадару за вала, таму што ён не хацеў есці крадзенага вала. Хацеў, каб у яго на душы было спакойна.

Ч. 2, стар. 42

6. Як меншы сын, абраўшы «лёгкую работу», адчуваў сябе кожны дзень? Знайдзіце і зачытайце адказ у тэксце.

Кожны дзень сын адчуваў сябе неспакойна.

Зачытаць:

Бацька есць спакойна, а сын усё на дзверы паглядвае: ці не ідзе хто вала шукаць? Забрэша сабака, пройдзе ці праедзе хто — сын за мяса ды ў каморку хаваецца... А ў самога рукі і ногі дрыжаць.

6. Складзіце план казкі і перакажыце яе блізка да тэксту.

Варыянт 1.

1. Бацька кажа сынам выбраць працу.
2. Сыны ідуць у свет, каб паглядзець, што робяць людзі.
3. Знаходзіць кузню, вырашае стаць кавалём.
4. Не можа выбраць працу, прапануе крадзьбу вала.
5. Сын крадзе вала, бацька падтрымлівае яго.
6. Сын хаваецца ад страху, калі ядуць мяса.
7. Бацька тлумачыць, чаму ён пасыцеў, а сын — не.

Варыянт 2:

1. Бацька прапануе сынам выбраць занятак.
2. Сыны ідуць у вёску, дзе старэйшы сын выбірае кузню.
3. Старэйшы сын задаволены сваёй работай.
4. Не можа знайсці занятак, прапануе крадзьбу.
5. Сын крадзе вала, бацька не супраць.
6. Сын хаваецца ад страху падчас ежы.
7. Бацька тлумачыць, чаму сын не пасыцеў ад крадзенага.

Вучні пераказваюць казку.

Ч. 2, стар. 42

Чаму можна павучыцца ў герояў казкі "Ад крадзенага не пасыцееш"? Чаму нельга браць чужое, красці?

У герояў казкі "Ад крадзенага не пасыцееш" можна павучыцца, што сапраўдная праца і намаганні прыносяць плён і задавальненне, у той час як лёгкія шляхі, як крадзеж, прыводзяць толькі да праблем і нявызначанасці. Старэйшы сын, выбраўшы сумленную работу, знайшоў сваё месца ў жыцці і быў ганарлівы з таго, што ён зрабіў самастойна. Яго поспех заснаваны на працы і ўменні, а не на злачынстве.

У адрозненні ад яго брата, меншы сын імкнуўся да хуткага багацця за кошт чужога, што ўрэшце прывяло яго да баязлівасці і непакоі. Нават калі ён атрымаў мясо, якое з'явілася з крадзяжу, гэта не прынесла яму шчасця, а толькі страх і мукі сумлення. Усё гэта падкрэслівае, што аснова дабрабыту — гэта праца, добрасумленнасць і павага да чужога.

Казка вучыць, што ў рэльнасці ўсякае зло мае наступствы. Крадзеж можа здацца лёгкім шляхам, але насамрэч ён прыводзіць да эмацыйнага і фізічнага заняпаду. Толькі шчырыя намаганні дзягнуць плёну і шчастця.