Номер 13, страница 14 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

13. Вызначце, які з тэкстаў з'яўляецца апавяданнем, які — апісаннем, а які — разважаннем. Сваё меркаванне абгрунтуйце.

I. Аднаго разу малы Францішак надумаў зрабіць сабе пячатку. Акуратна выразаў на дошчачцы літары, а пасля ўзяў з печы сажу*, змяшаў са шмальцам* і густа намазаў пячатку. А потым прыклаў яе да тонкага беласнежнага абруса, што ляжаў на стале.

Які жах! Замест прыгожых літар стаялі нейкія незразумелыя знакі. Каб схаваць надпіс, Францішак хуценька перавярнуў абрус. І — о цуд! Пасярод стала цяпер зграбна красавалася па-стараславянску выпісанае — слова СКОРИНА (Паводле А. Клышкі).

II. Помнік легендарнаму земляку быў устаноўлены ў Полацку ў 1974 годзе. Асновай для помніка Скарыну служыць паверхня ступеньчатага цокаля*, які мае памеры 6×8 метраў. Агульная вышыня яго — 12 метраў. У скульптуры вядомы беларускі дзеяч выяўлены апранутым у спадаючую мантыю*, у яго левай руцэ — кніга, сімвал ведаў. Скарына пра нешта засяроджана думае, падпёршы галаву правай рукой.

III. Імя Францыска Скарыны вядома амаль кожнаму жыхару Беларусі. Бясспрэчна, ён — наша славутасць, наш гонар.

Сэнс сваёй дзейнасці Скарына бачыў у служэнні народу. Ён выдаў дваццаць тры кнігі Бібліі. Скарына клапаціўся, каб кніга была зразумелай чытачам. Для гэтага на палях лістоў рабіў пераклад на сучасную яму мову і даваў тлумачэнні асобным царкоўнаславянскім словам, якія, на яго думку, маглі быць незразумелымі для простых, малаадукаваных людзей.

Безумоўна, выданне кніг на зразумелай народу мове садзейнічала пашырэнню асветы сярод «простага люду».

I — апавяданне. У тэксце расказваецца пра выпадак з маленства Францішка Скарыны, паслядоўна апісваюцца яго дзеянні, якія прывялі да пэўнага выніку.

II — апісанне. У тэксце падрабязна апісваецца знешні выгляд помніка Скарыну: памеры, матэрыял, пастава, адзенне, дэталі.

III — разважанне. Тэкст змяшчае тэзіс пра значнасць асобы Скарыны («наша славутасць, наш гонар»), які даказваецца аргументамі пра яго асветніцкую дзейнасць і завяршаецца вывадам.