Номер 160, страница 79 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

160. Прачытайце тэкст. Вызначце стыль маўлення. Абгрунтуйце сваё меркаванне. Да якога тыпу маўлення адносіцца тэкст?

Рыбалоў

На св..танні Андрэй і Юра селі (ў/у) човен і паплылі на знаёмыя м..сціны да (в) возера. Пасярод (в) возера быў маленькі (в/а) стравок, хлопцы даплылі да яго і закінулі (в)уды. Але за (ў/у)сю раніцу Юрка злавіў некал..кі плотачак, а Андрэй — аднаго карася.

— Бач ты, і яму захацелася рыбкі! — Юрка паказаў рукою на шэрага з серабрыстым жывоцікам каршуна. — Не, даражэнькі, сёння і табе не пашанцуе.

Каршун зрабіў некалькі кругоў, нырнуў і стаў цяжка ўзнімацца ў паветра з вялікім шчупаком у кіпцюрах.

— А ты казаў, што яму не пашанцуе, — зірнуў Андрэй на Юрку. — Снасці ў яго не такія, як у нас. Нездарма людзі празвалі яго рыбаловам (Паводле У. Ляўданскага).

Назавіце пачатковую форму выдзеленых назоўнікаў.

Знайдзіце сказ са звароткам. На якое пытанне адказвае слова, што выступае ў ролі зваротка? У чым асаблівасць яго выкарыстання ў гэтым сказе? Якой часцінай мовы выражаны зваротак?

Спішыце першы абзац тэксту, раскрываючы дужкі і ўстаўляючы прапушчаныя літары. Першы сказ разбярыце па членах сказа.

1. Тэкст належыць да мастацкага стылю, таму што аўтар стварае мастацкія вобразы, выкарыстоўвае вобразна-выяўленчыя сродкі (серабрыстым жывоцікам) і эмацыянальна-ацэначную лексіку (даражэнькі), каб уздзейнічаць на пачуцці і ўяўленне чытача. Тып маўлення — апавяданне, бо ў тэксце паведамляецца пра падзеі, якія адбываюцца ў пэўнай паслядоўнасці.

2. Пачатковая форма выдзеленага назоўніка: рыбалоў.

3. Сказ са звароткам: — Не, даражэнькі, сёння і табе не пашанцуе. Зваротак (даражэнькі) не з’яўляецца членам сказа, таму не адказвае на пытанні. Асаблівасць яго выкарыстання ў гэтым сказе ў тым, што ён выражае ласкавыя, таварыскія адносіны да суразмоўцы. Зваротак выражаны субстантываваным прыметнікам (прыметнікам, які перайшоў у назоўнік).

4. На світанні Андрэй і Юра селі ў човен і паплылі на знаёмыя мясціны да возера. Пасярод возера быў маленькі астравок, хлопцы даплылі да яго і закінулі вуды. Але за ўсю раніцу Юрка злавіў некалькі плотачак, а Андрэй — аднаго карася.

Сінтаксічны разбор першага сказа:

Сказ апавядальны, няклічны, просты, двухсастаўны, развіты, ускладнены аднароднымі дзейнікамі і выказнікамі.

Дзейнікі: Андрэй і Юра (выражаны назоўнікамі).

Выказнікі: селі і паплылі (выражаны дзеясловамі).

Акалічнасці: на світанні (часу), у човен (месца), на мясціны (месца), да возера (месца) (выражаны назоўнікамі з прыназоўнікамі).

Азначэнне: знаёмыя (выражана прыметнікам).