Номер 173, страница 87 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

173. Прачытайце тэкст — нататку з газеты. Вызначце яе асноўную думку. Да якога стылю адносіцца тэкст?

Калі мы пераехалі ў наш прыгожы новы шматпавярховы дом, двор быў як лялечны. А цяпер? Адны жалезныя штыры тырчаць на месцы спартыўнага гарадка, дзе парываюцца пад ветрам петлі, на якіх мацаваліся арэлі. Як войска вандалаў прайшло! Зразумела, што дарослы чалавек не будзе ламаць арэлі, размалёўваць сцены ў пад'ездах, пакідаць свае «аўтографы» ў ліфце. Робяць гэта сённяшнія юныя, без выхавання і сумлення, накіроўваюць лішак* сіл на разбуральныя справы.

Сум бярэ ад гэтага: падлеткі, якім ужо па сілах зрабіць нешта карыснае, выбіраюць зусім іншае... (З газеты «Раніца» ).

Выпішыце з тэксту пяць канкрэтных і ўсе абстрактныя назоўнікі. Чаму ў нататцы слова «аўтографы» ўзята ў двукоссе? У якім значэнні яно ўжыта?

Вызначце, якім спосабам утворана слова шматпавярховы, разбярыце яго па саставе.

Паразважайце, чаму трэба беражліва абыходзіцца з маёмасцю дома, ва ўстанове адукацыі, грамадскіх месцах. Складзіце правілы, якімі трэба карыстацца пры абыходжанні з падручнікамі, школьнымі і ўласнымі рэчамі.

173. Асноўная думка тэксту — гэта праблема вандалізму і бессэнсоўнага знішчэння агульнай маёмасці, а таксама заклік накіроўваць энергію моладзі на карысныя справы. Тэкст адносіцца да публіцыстычнага стылю.

Канкрэтныя назоўнікі: дом, двор, штыры, арэлі, сцены.

Абстрактныя назоўнікі: выхавання, сумлення, лішак, сіл, сум.

Слова «аўтографы» ўзята ў двукоссе, таму што яно ўжыта ў пераносным, іранічным значэнні. Яно абазначае не подпісы, а хуліганскія надпісы і малюнкі ў пад'ездах і ліфце.

Слова шматпавярховы ўтворана шляхам складання дзвюх асноў: шмат і паверх. Спосаб утварэння — складанне.

Разбор па саставе: шмат- — корань, -а- — злучальная галосная, -паверх- — корань, -ов- — суфікс, -ы — канчатак.

Трэба беражліва абыходзіцца з маёмасцю дома, ва ўстанове адукацыі і ў грамадскіх месцах, таму што ўсё гэта створана працай людзей для агульнай карысці і камфорту. Псаванне маёмасці — гэта праява непавагі да чужой працы і да людзей, якія знаходзяцца побач. Акрамя таго, на аднаўленне пашкоджаных рэчаў трацяцца сродкі, якія маглі б быць выкарыстаны на нешта больш карыснае. Акуратнае і чыстае асяроддзе стварае добры настрой і з'яўляецца паказчыкам культуры грамадства.

Правілы абыходжання з падручнікамі, школьнымі і ўласнымі рэчамі:

1. Трымай падручнікі і сшыткі ў вокладках.

2. Не рабі запісаў і не малюй на старонках кніг і на школьнай мэблі.

3. Беражліва адносься да школьнага інвентару: камп'ютараў, спартыўнага абсталявання.

4. Свае асабістыя рэчы трымай у парадку, не раскідвай іх.

5. Пасля заняткаў заўсёды прыбірай сваё рабочае месца.

6. Калі ты нешта выпадкова пашкодзіў, абавязкова паведамі пра гэта настаўніку або бацькам.