Номер 193, страница 97 - гдз по белорусскому языку 6 класс учебник Валочка, Зелянко

193. Прачытайце тэкст. Падбярыце да яго загаловак. Растлумачце лексічнае значэнне выдзеленых слоў.

Толя і Коля паехалі на выстаўку сабак. Выстаўка толькі пачыналася. Людзі з сабакамі крыху памітусіліся і пачалі выстройвацца радамі. Расчэсвалі іх, папраўлялі нагруднікі з медалямі. Хлопцы не дачакаліся, пакуль усе падрыхтуюцца, пайшлі глядзець выстаўку.

Спачатку стаялі і сядзелі сабакі-веліканы. Усе хадзілі каля іх і чыталі надпісы. Хорт — сабака высокі, худы, ногі доўгія. Дог — сабака-велікан. Страшна падступіцца да яго. Убачылі і баксёра. Галава вялікая, нос нібы ўціснуўся ў яе. Ад гэтага ў яго зморшчын* і складак многа на лбе, каля носа. Аўчарка ўсходнееўрапейская вельмі прыгожая. Вочы ў яе разумныя-разумныя. Сенбернар — вялікі і тлусты здаравяка. Аўчарка колі — прыгажуня, спакойная і лагодная*. Былі тут і эрдэльтэр'ер, фокстэр'ер, японскі чын, чыхуахуа.

Але самае цікавае было наперадзе. Сабакі пачалі паказваць, што яны ўмеюць: хадзілі па крузе, бегалі па бервяне, пераскоквалі цераз сцэнку, лазілі па лесвіцах, поўзалі на жываце, «вартавалі». Гледачы назіралі і дзівіліся, а журы ацэньвала. Хлопчыкаў увесь час хвалявала думка, хто з сабак атрымае самы прыгожы медаль (Паводле П. Місько).

1. Да якога стылю і тыпу маўлення адносіцца тэкст? Вызначце яго тэму і асноўную думку.

2. На колькі частак можна падзяліць тэкст?

3. Пры дапамозе якіх моўных сродкаў аўтар расказаў пра асноўную падзею — паход на выстаўку сабак? Якую ролю ў тэксце адыгрываюць назоўнікі?

4. Складзіце план тэксту. Якія пункты можна апусціць, каб перадаць асноўную інфармацыю пра паход на выстаўку сабак?

5. Змест абзаца, у якім апісваюцца сабакі, перадайце некалькімі сказамі з аднароднымі членамі. Пастарайцеся, каб асноўнай інфармацыяй сталі звесткі пра тое, як праходзіла выстаўка, а не апісанне сабак.

6. Зрабіце сціслы пераказ тэксту (вусна).

На выстаўцы сабак

Зморшчын — складкі скуры. Лагодная — спакойная, дабрадушная, незласлівая.

Тэкст адносіцца да мастацкага стылю. Тып маўлення — апавяданне з элементамі апісання. Тэма тэксту — наведванне выстаўкі сабак. Асноўная думка — захапленне разнастайнасцю парод і здольнасцямі сабак.

Тэкст можна падзяліць на тры ўмоўныя часткі.

Аўтар расказаў пра асноўную падзею пры дапамозе дзеясловаў, якія перадаюць дынаміку (паехалі, памітусіліся, пачалі выстройвацца, паглядзець). Назоўнікі ў тэксце адыгрываюць ролю ўдакладнення: яны называюць канкрэтныя пароды сабак (хорт, дог, баксёр, аўчарка і інш.), што робіць апавяданне больш дэталёвым і цікавым.

План тэксту:
1. Прыезд на выстаўку.
2. Знаёмства з пародамі сабак.
3. Выступленні дрэсіраваных сабак.
Каб перадаць асноўную інфармацыю, можна апусціць пункты з падрабязным апісаннем знешнасці сабак.

На выстаўцы былі сабакі розных парод: і высокія худыя хорты, і вялізныя догі, і прыгожыя ўсходнееўрапейскія аўчаркі, і вялікія, спакойныя сенбернары.

Толя і Коля наведалі выстаўку сабак. Спачатку яны разглядалі ўдзельнікаў розных парод. Але самае цікавае пачалося, калі сабакі сталі дэманстраваць свае ўменні: яны выконвалі складаныя практыкаванні, а гледачы і журы назіралі за імі. Хлопчыкі вельмі хваляваліся, хто ж з сабак атрымае медаль.