Номер 7, страница 238 - гдз по белорусской литературе 7 класс учебник Лазарук, Логінава

7. Параўнайце Вячку і яго дружыннікаў, з аднаго боку, і персанажаў з лагера тэўтонаў (рыцар Данііл, граф Пірмонт, епіскап Альберт) — з другога. Як характарызуюцца прадстаўнікі гэтых лагераў у мастацкім і навуковым творах (з вучэбнага дапаможніка па гісторыі)?

Старонка 238, пытанне 7

У вучэбным дапаможніку па гісторыі Беларусі паведамляецца пра Вячку і яго дружыну даволі сцісла, суха, неэмацыйна. Тэкст гэты адрозніваецца прысутнасцю дакладных звестак пра гістарычныя падзеі, адсутнасцю вобразных сродкаў і лаканічнасцю.

А ўрывак з рамана Леаніда Дайнекі – поўная супрацьлегласць навуковаму тэксту. Урывак нават пачынаецца з пейзажнай замалёўкі:

Над Кукейносам загаралася вясновая раніца...

Апісанне падзей адбываецца праз прызму герояў. На першым месцы ўнутраны стан персанажаў, іх перажыванні, настрой... У мастацкі тэксце мы адчуваем аўтарскую пазіцыю. Праз ужыванне моўных сродкаў мы адчуваем адносіны пісьменніка да героя.

Вобраз князя нам сімпатызуе. Ён надзелены мяккім характарам, чулай і перажывальнай душой. Яго мова гучыць жыва, эмацыйна. Мы перажываем за героя. Да гэтага пісьменнік і імкнецца: паўздзейнічаць на чытача, прымусіць задумацца над важным пытаннем...

У навуковым тэксце няма мэты паўздзейнічаць, паўплываць, выхываць... Там і ацэнкі героям няма, проста пералік фактаў, сухі аповед. Мы не адчуваем адносінаў аўтара да падзей, няма ніякіх пачуццяў – ні жалю, ні злосці, ні захаплення.

Мэта навуковага тэксту — праінфармаваць, данесці пэўную інфармацыю. Таму тут няма мастацкіх сродкаў. Варожыя сілы ў Леаніда Дайнекі паказаны хітрымі, няшчырымі. Яны выклікаюць пачуццё нянавісці, абурэння.

У рамане аўтар стварыў вобраз магутнага князя – і гэта была яго мэта! Паказаць, узвялічыць, паўплываць... Каб нашчадкі зналі сваю гісторыю.