номер 14, страница 239 - гдз по белорусской литературе 10 класс учебник Бязлепкіна-Чарнякевіч, Акушэвіч

14. Якой Кузьма Чорны паказвае Другую сусветную вайну ў рамане «Пошукі будучыні»? Праілюструйце адказ цытатамі з твора.

14.У «Пошуках будучыні» выразна адлюстравана думка, што вайна — гэта зло. Ад яе пакутуюць і дарослыя, і дзеці. Пісьменнік выявіў супярэчнасці ваеннага часу, калі паказаў розныя падыходы да барацьбы за будучыню Нявады і Кастуся Лукашэвіча. Кастусь вырашае змагацца з дапамогай сілы, а Нявада гатовы ісці на пэўныя кампрамісы, каб ратаваць унучку, бо да апошняга верыць у чалавека: «Вырві ты з чалавека сэрца і ўстаў на яго месца звярынае, дык у чалавечых грудзях і звярынае сэрца стане чалавечым». Гэта пазіцыя вельмі блізкая самому аўтару, творы якога маюць выразнае гуманістычнае гучанне.

14. У рамане «Пошукі будучыні» Кузьма Чорны паказвае Другую сусветную вайну не праз батальныя сцэны, а праз глыбокі псіхалагізм, раскрываючы ўнутраны свет чалавека ў экстрэмальных умовах. Вайна для пісьменніка — гэта найперш вялікая трагедыя народа, антыгуманная з'ява, якая калечыць лёсы і душы.

Аўтар засяроджвае ўвагу на маральна-філасофскіх праблемах, на тым, як вайна выпрабоўвае чалавека, выяўляючы ў ім як гераічнае, так і нізкае. Гэта барацьба не толькі са знешнім ворагам, але і з унутранымі слабасцямі, страхам і адчаем. Галоўная ідэя рамана — захаванне чалавечнасці ў нечалавечых абставінах.

Сваё стаўленне да вайны і фашызму аўтар перадае праз думкі і перажыванні герояў. Вайна ўспрымаецца як абсалютнае зло, якое разбурае ўсе асновы жыцця: «Вайна ўсё перавярнула ўверх дном. Тое, што было святым, стала праклятым, а тое, што было нікчэмным, узнялося наверх».

Пісьменнік паказвае нечалавечую жорсткасць фашысцкіх захопнікаў, іх імкненне не проста перамагчы, а знішчыць, прынізіць і зламаць людзей. Гэта не вайна салдат, а злачынства супраць чалавецтва: «Яны прыйшлі сюды не ваяваць, а забіваць, рабаваць і катаваць. Гэта не салдаты, а бандыты».

У цэнтры ўвагі — пакуты простага чалавека, які апынуўся ў жорнах вайны. Для многіх адзіным пачуццём, якое засталося, становіцца боль: «Пакута — гэта адзінае, што засталося чалавеку на гэтай вайне». Нягледзячы на ўсе жахі, героі Чорнага не губляюць веры ў будучыню і працягваюць змагацца за жыццё і сваю зямлю, што адлюстроўвае непахіснасць народнага духу: «Трэба было жыць. Трэба было шукаць дарогу ў будучыню, нават калі здавалася, што ніякай будучыні ўжо няма».