Номер 2, страница 138 - гдз по белорусской литературе 11 класс учебник Мельнікава, Ішчанка

2. Раскажыце пра жыццё моладзі ў акупаваным фашыстамі мястэчку.

2. Героямі твора з'яўляецца «баявая» чацвёрка сяброў: герой-апавядальнік Цімох, Цішка Дрозд, Мікола і Сымон Біцюгі. Не зважаючы на загад нямецкага каменданта смяротна пакараць тых, хто «захоўваў агнястрэльную зброю», «распаўсюджваў злосныя чуткі пра непераможную германскую армію», «мог паявіцца на вуліцы ў начны час», юнакі ігнаруюць папярэджанні новай улады, падтрымліваюць сувязь з партызанамі, узрываюць невялікі чыгуначны мост, раняць паліцая. Хлопцы перакананыя, што «весяліцца, танцаваць у такі час, калі ідзе вайна, калі ліецца кроў, проста ганебна». Яны не хаваюць сваёй нянавісці да акупантаў і іх паслугачоў, дэманструюць пагарду да іх. Аптэкарка Стася «насмешлівым позіркам» ацэньвае «геройства» юнакоў. Але сябры не заўважаюць гэтага. Закаханы ў Стасю Цімох шматзначны яе позірк разумее па-своему. Хлопцу здаецца, што дзяўчына пагарджае ім з-за латаных штаноў, разбітых чаравікаў, старой, малаватай сарочкі. Не мог і падумаць «закаханы рыцар», што далікатная Стася стала актыўным членам камсамольскага падполля. Пра гэта даведваецца Сымон Біцюг, ён першы ўсведамляе наіўнасць і рызыкоўнасць паводзін іх «баявой» групы і выносіць бязлітасны прысуд: «Мы, брат, дурні вялікія... ходзім табуном, самі ж стараемся выдзяляцца, у вочы кідацца. Людзі ў сто разоў разумней за нас робяць. Ты думаеш, парню1 спалілі і лістоўкі раскідалі партызаны? Такія ж, як і мы, партызаны, толькі не такія вароны». Імкнучыся паказаць у апавяданні «Сямнаццатай вясной» гераізм беларускай моладзі, што была выхавана на ідэі самаахвярнасці дзеля Радзімы, І. Навуменка зусім не ідэалізаваў сваіх герояў, яны звычайныя хлопцы, якім уласцівы катэгарызм і юнацкі максімалізм у ацэнках падзей і людзей.

2. Жыццё моладзі ў акупіраваным фашыстамі мястэчку было неверагодна цяжкім і поўным смяротных небяспек. Вайна раптоўна абарвала іх мірныя дні, вучобу, мары і першае каханне. Школы былі зачынены або ператвораны ў казармы, а будучыня стала туманнай і трывожнай.

Акупанты ўсталявалі жорсткі рэжым тэрору. Маладых людзей прымушалі да цяжкай працы, многіх гвалтоўна вывозілі на катаргу ў Германію. Пастаянны голад, холад і страх сталі іх штодзённымі спадарожнікамі. Любое непадпарадкаванне або нават падазрэнне ў сувязі з партызанамі каралася арыштам, катаваннямі і смерцю. Публічныя пакаранні былі звычайнай з'явай, закліканай запалохаць насельніцтва.

Нягледзячы на смяротную рызыку, многія юнакі і дзяўчаты не скарыліся і ўступілі ў барацьбу з ворагам. Яны стваралі падпольныя арганізацыі, далучаліся да партызанскіх атрадаў. Іх дзейнасць была разнастайнай: яны распаўсюджвалі ўлёткі, каб падтрымаць дух людзей, збіралі зброю і медыкаменты, праводзілі дыверсіі на ваенных аб'ектах і чыгунцы, былі сувязнымі і разведчыкамі. Сваёй мужнасцю і самаахвярнасцю маладыя героі ўносілі неацэнны ўклад у агульную справу перамогі, часта плацячы за гэта ўласным жыццём.