Номер 2, страница 184 - гдз по белорусской литературе 7 класс учебник Лазарук, Логінава

2. Знайдзіце часткі тэксту, у якіх ставяцца і вырашаюцца наступныя пытанні:

• Якую ролю ў жыцці маленькага чалавека выконвае родная мова?
• Чым запаўняюцца чалавечыя сэрцы, у якіх «загасла любоў да свайго народу і роднай мовы»?
• Які скарб ніхто і ніколі адабраць у нас не здолее?
• Які чалавек ніколі не будзе адзінокім самотным і пакінутым?
• Што патрэбна, каб злучыць людзей у суцэльны народ, акрамя любові да сваіх братоў?
• Якая асноўная прычына разрыву сувязі чалавека з народам?
• Які заклік беларускага песняра Мацея Бурачка (Францішка Багушэвіча) першым прагучаў у абарону роднай мовы?
• На каго ўскладае Цётка адказнасць за далейшае развіццё роднай мовы?
• Што трэба зрабіць, каб нашчадкі зразумелі, што «шчырае сэрца беларускае б'ецца не толькі пад мужыцкай сярмягай», каб паверылі ў сілы свае і пайшлі «цвёрдай ступой да лепшай будучыні»?

Старонка 184, пытанне 2

Якую ролю ў жыцці маленькага чалавека адыгрывае родная мова?

Роднае слова!

З малых дзён мы цябе чуем з матчыных вуснаў. Ты нам тлумачыш усе дзівы свету, якія дзіцячае вока бачыць навокал сябе першы раз. І табе выказваем мы свой дзіцячы жаль, крыўду, жаданне, радасць...

Чым запаўняюцца чалавечыя сэрцы, у якіх "загасла любоў да свайго народа і роднай мовы"?

У сэрцы такіх людзей загасла любоў да свайго народа і роднай мовы. Дачэсная карысць, жаданне пашаны ў чужых, смешны гонар — усё гэта заняло месца ў апусцеўшай іх душы.

Які скарб ніхто і ніколі адабраць у нас не здолее?

Такі скарб, каторы ніхто і ніколі адабраць ад нас не здолее, гэта любоў да Бацькаўшчыны, да свайго народа, да роднай мовы, гэта вялікае мілаваннне чалавека — слабага, пакрыўджанага.

Які чалавек ніколі не будзе адзінокім - самотным і пакінутым?

Хто любіць свой народ, хто ў кожным бачыць брата-чалавека, той не сагнецца перад крыўдай, перад здзекам: ён бачыць навакол сябе мільёны падобных сабе, і яго думкі, яго жаданні зліваюцца з думкамі і жаданнямі вялікай людской
грамады. Такі чалавек ніколі не будзе адзін — самотны і пакінуты.

Што патрэбна яшчэ, акрамя любові да сваіх братоў, каб злучыць людзей у суцэльны "народ"?

Але поруч з любоўю да сваіх братоў патрэбна яшчэ нешта, што злучае людзей у суцэльны народ, — гэта родная мова.
Яна, быццам цэмент, звязвае людзей. Яна дае ім найлепшы спосаб разумець адзін аднаго, адной думкай жыць, адной долі шукаць. Хто адрокся мовы бацькоў сваіх, хто ўздзеў чужую апратку — той адышоў ад народа далёка-далёка. Ён чужы ў роднай вёсцы, у сваёй сям'і. І на яго браты глядзяць, як на чужынца...

Якая асноўная прычына разрыву чалавека з народам?

Да нашай моладзі звяртаемся мы з гэтымі словамі. Вы маладыя, найчасцей пападаеце між чужых людзей, што вашай мовы не шануюць, "простай", "мужыцкай" завуць. З вас часта насмяхаюцца, калі гаворыце па-свойму. І вы, чуючы гэта, пачынаеце саромецца мачынай мовы, свайго народа, сваёй радні. Так разрываецца тая жывая сувязь, што злучае вас з беларускім народам. Аб ім вы забываеце. Чужых багоў прымаеце: чужую гутарку, звычаі, чужое імя.

Які заклік беларускага песняра Мацея Бурачка (Ф. Багушэвіча) першым прагучаў у абарону роднай мовы?

Не кідайце мовы сваёй, каб не ўмёрлі!

І гэты вокліч збудзіў прыспаныя сэрцы. Народ прачнуўся. Ён пазнаў, хто ён. Родная мовы яго загнаная, пагарджаная - узнялася высока і стае ўжо поруч з панскімі мовамі...

На каго ўскладае Цётка адказнасць за далейшае развіццё роднай мовы?

На вас — моладзі ляжыць вялікая павіннасць: развіваць далей родную мову, узбагачаць свой народ знаннем і культурай. Выздабываеце навуку для сябе, дык дзяліцеся ёю з тымі, хто для вас цяжкай працай здабывае кусок хлеба. Толькі не кідайце роднай мовы: бо запраўды для свайго народа тады вы ўмёрлі!

Што трэба зрабіць, каб нашчадкі зразумелі, што "шчырае сэрца беларускае б'ецца не толькі пад мужыцкай сярмягай", каб паверылі ў сілы свае і пайшлі "цвёрдай ступою да лепшай будучыні"?

Мейце сілу і адвагу дзяржацца роднага слова. Мейце смеласць усюды голасна казаць па-свойму. І, гледзячы на вас, асмеляцца і іншыя, зразумеюць, што шчырае сэрца беларускае б'ецца не толькі пад мужыцкай сярмягай, павераць ва ўласныя сілы свае і пойдуць цвёрдай ступою да лепшай будучыні, да ясных зор шчасця народнага.