Номер 11, страница 144 - гдз по белорусской литературе 9 класс учебник Праскаловіч, Рагойша

11. У чым значэнне і актуальнасць паэмы Якуба Коласа «Новая зямля»?

11.Паэма «Новая зямля» адкрывае чытачу багацце беларускай прыроды, шматграннасць народнай культуры і характару народа — творчага, таленавітага, душэўнага. Якуб Колас звяртае ўвагу не на эканамічныя і сацыяльныя пытанні, а на маральныя, гуманістычныя. Таму тут няма заклікаў да барацьбы як сродку вырашэння сацыяль- ных праблем, бо перавага чалавека-творцы, гаспадара-працаўніка над спажыўцом відавочная. Чыноўнікі, паны — спажыўцы чужой працы. Яны маральна і эстэтычна непараўнальна ніжэйшыя за селяніна.

«Новая зямля» — твор пра вечныя каштоўнасці. Сярод іх най- важнейшай з'яўляецца зямля:

...зямля, зямля,
Свой пэўны кут, свая ралля:
То — наймацнейшая аснова
І жыцця першая ўмова.

Словы класіка не страцілі сваёй актуальнасці, нават набылі яшчэ большую вастрыню. Зямля, нараўне з іншым, яшчэ і эстэтычная каштоўнасць. Прырода і далучэнне да прыродных працэсаў з'яўляюцца эталонам, без якога нельга зразумець сэнс жыцця. А праца на зямлі ёсць такая аб'ектыўная ўмова, калі чалавек міжволі жыве ў свеце прыгажосці, а значыць, вырастае творцам.

11. Значэнне паэмы Якуба Коласа «Новая зямля» заключаецца ў тым, што яна з'яўляецца сапраўднай энцыклапедыяй жыцця беларускага сялянства канца XIX – пачатку XX стагоддзя. У творы глыбока раскрыты нацыянальны характар, мары і спадзяванні народа, яго працавітасць, любоў да роднай зямлі. Паэма стала гімнам стваральнай працы селяніна, сцвердзіла зямлю і працу на ёй як асноўныя каштоўнасці ў жыцці чалавека. Твор адыграў выключную ролю ў станаўленні і развіцці беларускай літаратурнай мовы.

Актуальнасць паэмы не выклікае сумненняў і ў наш час. Яна вучыць любові да Радзімы, да бацькоўскага краю, павазе да працы і чалавека працы. Уздымае агульначалавечыя праблемы: сэнс жыцця, вернасць мары, сямейныя каштоўнасці, гармонія чалавека і прыроды. Вобразы галоўных герояў, Міхала і Ганны, іх імкненне да шчасця і свабоды праз набыццё ўласнай зямлі, з'яўляюцца вечнымі і зразумелымі для кожнага пакалення, бо адлюстроўваюць непераадольнае жаданне чалавека мець свой «куточак», сваё месца на зямлі.