Номер 4, страница 165 - гдз по белорусской литературе 11 класс учебник Мельнікава, Ішчанка

4. Якія адметнасці горада выдзяляе аўтар у аднайменным творы?

4.У першай страфе, роўнай аднаму складанаму сказу, даецца ацэнка гораду

— проста гораду, без назвы, без указання месца яго знаходжання: горад «горды і высакародны». Метафарызаваная характарыстыка ажыўляе горад. Ён стаіць на грудзе, узвышаючыся ў ландшафце, але не адлучаючыся ад наваколля. Алесь Разанаў у першай страфе згадзіўся з традыцыйнай трактоўкай этымалогіі слова «горад»: горад ад слоў «груд» і «агароджваць». Груд уздымае горад, агароджа вылучае яго з навакольнага асяроддзя, робіць горад «цэнтрам», «сярэдзінай», «сарцавінай».

У другой страфе не проста канстатуецца тая або іншая ўласцівасць горада — паэт паказаў яго дзейснасць, стваральнасць: горад — «бес перапыннае пераўтварэнне дольняга ў "горнае", мінулага ў “градучае”». А таму што ён «цэнтр», да яго скіраваны «ўсе позіркі», «ўсе дарогі сыходзяцца ў ім».

У трэцяй страфе А. Разанаў працягнуў даваць характарыстыку гораду: ён ужо «загартаваны» — вытрымаў выпрабаванні ў часе і барацьбе, быў надзейнай перашкодай для канкрэтных заваёўнікаў: «ордэна» і «арды». Указанне на пэўных імкліўцаў «да валадарства» ўдакладняе нацыянальную прыналежнасць горада. Беларускасці гораду надае згадка аўтара пра крывічоў і радзімічаў: ён для іх — «нібы ўзнагарода, родны і дарагі». Лагічны рад аўтарскіх разважанняў дае падставы сцвярджаць, што горад, аб'яднаўшы «вёскі, лясы, пасады, палі, агароды», стварае Радзіму, а «разнаісную грамаду смердаў, рамеснікаў, гандляроў — гуртуе ў народ».

Горад, урэшце, на думку А. Разанава, нават калі і згарае дашчэнту, то становіцца месцам, радовішчам, «з якога ён адраджаецца зноўку». Апошні сказ вершаказа падсумоўвае аўтарскія разважанні, хоць і не ўказвае на канкрэтны горад, але называе знакамітых яго жыхароў, родапачынальнікаў усіх полацкіх князёў — Рагвалода і яго дачку Рагнеду.

4. У аднайменным творы аўтар выдзяляе такія адметнасці горада, як яго штучнасць і супрацьпастаўленасць прыродзе. Горад — гэта свет з “камення, жалеза і шкла”, з прамымі лініямі вуліц, што стварае адчуванне несвабоды. Для лірычнага героя горад з'яўляецца турмой для душы, дзе чалавек адчужаны, самотны ў натоўпе. Аўтар таксама падкрэслівае пастаянны шум, мітусню і штучнае святло, якія сімвалізуюць напружанае і трывожнае гарадское жыццё.