Номер 2, страница 198 - гдз по белорусской литературе 11 класс учебник Мельнікава, Ішчанка

2. Як і ў сувязі з чым мяняецца роля літаратуры ў сучасным свеце, у тым ліку і ў беларускай сацыякультурнай прасторы?

2.Літаратурны працэс канца ХХ — пачатку XXI стагоддзя характарызуецца асаблівай інтэнсіўнасцю і, як ніколі раней, становіцца разнастайным і багатым. У апошнія дзесяцігоддзі ХХ стагоддзя ў Беларусі склалася якасна новая літаратурная сітуацыя. Яе ўзнікненне большасць даследчыкаў звязваюць з працэсамі перабудовы, якія ўскалыхнулі палітычнае і літаратурна-культурнае жыццё грамадства. Беларусь набыла статус самастойнай дзяржавы, што садзейнічала актывізацыі нацыянальна-культурнага жыцця: узніклі разнастайныя грамадска-культурныя аб'яднанні, адкрыліся новыя тэатры і тэатральныя студыі, з'явіліся новыя выдавецтвы. Гэта спрыяла ажыўленню беларускага літаратурнага працэсу. У канцы 1990-х гадоў узніклі шматлікія культурна-асветніцкія і літаратурна-мастацкія арганізацыі моладзі, якія займаліся не толькі літаратурна-творчымі праблемамі, але і пытаннямі адраджэння нацыянальнай культуры. У апошняе дзесяцігоддзе ХХ стагоддзя працягвалі актыўна пісаць вядомыя і аўтарытэтныя пісьменнікі, якія сталі ўжо класікамі: Вячаслаў Адамчык, Янка Брыль, Васіль Быкаў, Іван Шамякін, Рыгор Барадулін, Віктар Казько. Вяртаюцца ў літаратуру імёны пісьменнікаў-эмігрантаў і рэпрэсіраваных творцаў. Паступова пачынаецца запаўненне белых старонак гісторыі нацыянальнай літаратуры. У літаратурны працэс са сваімі эстэтычнымі пошукамі і знаходкамі актыўна ўваходзілі маладыя творцы: Алесь Бадак, Віктар Шніп, Пятро Васючэнка і інш.

2. Роля літаратуры ў сучасным свеце мяняецца пад уплывам глабальных працэсаў, у першую чаргу — дыгіталізацыі, глабалізацыі і камерцыялізацыі культуры.

Літаратура страціла сваё ранейшае манапольнае становішча як асноўная крыніца ведаў, маральных арыенціраў і эстэтычнага досведу. Яна вымушана канкурыраваць з новымі медыя: кінематографам, сацыяльнымі сеткамі, відэагульнямі, якія прапануюць больш хуткі і візуальна насычаны кантэнт. Гэта прыводзіць да змены чытацкіх звычак і зніжэння ролі "высокай" літаратуры як "настаўніка жыцця".

Адначасова з'яўляюцца новыя функцыі і формы. Дзякуючы інтэрнэту, літаратура стала больш дэмакратычнай: кожны можа стаць аўтарам і знайсці свайго чытача праз блогі, самвыдат-платформы ці сацыяльныя сеткі. Актыўна развіваюцца новыя фарматы, такія як электронныя і аўдыякнігі, інтэрактыўная літаратура. Узмацняецца роля літаратуры як сродку для эскапізму, псіхатэрапіі і фарміравання супольнасцей па інтарэсах.

У беларускай сацыякультурнай прасторы гэтыя сусветныя тэндэнцыі накладваюцца на ўласную спецыфіку. Для Беларусі літаратура працягвае адыгрываць ключавую нацыятворчую ролю. Яна застаецца адным з найважнейшых інструментаў захавання і развіцця беларускай мовы, якая знаходзіцца ў досыць уразлівым становішчы. Літаратура дапамагае фарміраваць нацыянальную ідэнтычнасць, асэнсоўваць гістарычны шлях і захоўваць культурную памяць.

Акрамя таго, беларуская літаратура часта выконвае важную грамадска-палітычную функцыю, становячыся прасторай для крытычнага асэнсавання рэчаіснасці, абмеркавання вострых сацыяльных праблем і пошуку адказаў на выклікі часу. У сучасных умовах яна з'яўляецца пляцоўкай для свабоднага выказвання і культурнага супраціву. Такім чынам, хоць роля літаратуры ў Беларусі, як і ва ўсім свеце, трансфармуецца, яна набывае новыя актуальныя значэнні, цесна звязаныя з нацыянальным кантэкстам.