Номер 3, страница 80 - гдз по белорусской литературе 11 класс учебник Мельнікава, Ішчанка

3. Якіх этычных норм, прынцыпаў прытрымліваліся Пятрок і Сцепаніда? Абгрунтуйце, што яны — носьбіты традыцыйнай народнай маралі, хрысціянскай у сваёй аснове.

3.Пакуты сумлення доўга не пакідалі Сцепаніду і Петрака. Былі бяссонныя ночы, поўныя трывожных прадчуванняў. Апісваючы гэта, В. Быкаў падкрэсліваў высокую маральнасць сваіх герояў, галоўным суддзёй якім было ўласнае сумленне. Але так склалася жыццё. Пісьменнік дакладна перадаў трапяткую любоў і святую пашану Петрака і Сцепаніды да карміцелькі-зямлі. Ідучы з мужам на агледзіны ўжо сваёй зямлі, «Сцепаніда дастала з палічкі свянцоныя галінкі вярбы, завязала ў хусцінку кавалак прыхаванага з Вялікадня куліча. Чысцей апрануўшыся, яны ўдваіх пайшлі на агледзіны поля». Галоўныя героі імкнуліся будаваць сваё жыццё па працоўных і этычных традыцыях продкаў. Савецкая ўлада спачатку выклікала ў іх давер і надзею на магчымасць справядлівых адносін паміж людзьмі. У характарах галоўных герояў шмат таго, што адвеку было ў душы беларуса: жаданне жыць сумленна, ісці да людзей з дабром, жыць з працы сваіх рук, потам і мазалямі здабываць кавалак хлеба.

Але жыццё быццам папярэджвала герояў, што не ўсё складзецца шчасліва. Жыццё Петрака і Сцепаніды суправаджалі знакі бяды, і ў гэтым прачытваецца глыбокі маральна-філасофскі сэнс твора. У пачатку іх сумеснага сямейнага жыцця бяду прадказвалі словы пана Яхімоўскага пра марнасць спадзяванняў на чужой бядзе будаваць шчасце. Ды і сама нехрысціянская смерць пана Адольфа, мёртвы жаваранак у жытнёвай руні Багацькаў таксама былі знакам няшчасця.

«Бедавала Сцепаніда сама не свая ад гэтага яўнага знака бяды. Нейкі час яны не ведалі, што рабіць, ашаломленыя, стаялі на мяжы над маленькай мёртвай птушачкай... Сцепаніда нават заплакала, і Пятрок не суцяшаў яе: мусіць, самому было не лепей...» Каб адвесці ўсе нягоды ад зямлі і гаспадаркі, Пятрок зрабіў вялікі крыж і ўстанавіў яго на ўзгорку.

3. Пятрок і Сцепаніда ў сваім жыцці прытрымліваліся глыбокіх этычных норм і прынцыпаў, якія з'яўляюцца асновай традыцыйнай народнай маралі.

Яны былі носьбітамі такіх каштоўнасцей, як працавітасць, сумленнасць, чалавечая годнасць, любоў да зямлі і павага да продкаў. Іх жыццё было пабудавана на прынцыпах дабра, справядлівасці і ўзаемадапамогі.

Тое, што Пятрок і Сцепаніда з'яўляюцца носьбітамі традыцыйнай народнай маралі, хрысціянскай у сваёй аснове, пацвярджаецца іх светапоглядам і ўчынкамі. Яны жывуць па законах сумлення, не прымаюць гвалту і хлусні, спадзяюцца на Бога і вышэйшую справядлівасць. Іх непрыняцце зла, цярплівасць, уменне дараваць і вернасць сваім маральным перакананням нават перад тварам смерці — усё гэта адпавядае асноўным хрысціянскім запаведзям і каштоўнасцям, якія стагоддзямі фарміравалі светапогляд беларускага народа.